وقتی میخواهیم نقشه فنگشویی خانه را روی پلان مشخص کنیم، معمولاً اتاق خواب، پذیرایی، آشپزخانه و سرویسها تکلیف روشنی دارند. اما کافی است خانه بالکن، تراس، پاسیو یا نورگیر داشته باشد تا یک سؤال مهم پیش بیاید:
این فضاها را باید جزو نقشه فنگشویی خانه حساب کنیم یا بیرون از پلان در نظر بگیریم؟
اگر بالکن در جنوبشرقی خانه باشد، آیا جنوبشرقی خانه همان بالکن است؟
اگر وسط پلان یک نورگیر بزرگ وجود داشته باشد، مرکز خانه داخل نورگیر قرار میگیرد؟
اگر تراس از بدنه ساختمان بیرون زده باشد، باید مستطیل نقشه را تا انتهای تراس ادامه بدهیم؟
و اگر پاسیو سقف نداشته باشد اما فقط از داخل خانه به آن دسترسی داشته باشیم، آیا داخل محدوده خانه است یا یک فضای خارجی؟
پاسخ کوتاه این است:
برای همه این فضاها یک قانون ثابت وجود ندارد. ابتدا باید مشخص شود با چه روش فنگشویی کار میکنید و بعد نوع واقعی فضا را بررسی کنید.
در بعضی روشهای باگوا، فضاهای متصل به ساختمان ممکن است در محدوده کلی پلان قرار بگیرند؛ در حالی که در برخی روشهای کلاسیک، برای تحلیل داخلی مانند Flying Stars، بالکن خارجی جزو فضای داخلی پلان در نظر گرفته نمیشود.
بنابراین مهمترین اشتباه این است که فقط از روی اسم فضا تصمیم بگیریم.
«بالکن» بودن یا «پاسیو» بودن به تنهایی کافی نیست؛ باید ببینیم آن قسمت واقعاً چه رابطهای با فضای داخلی خانه دارد.
قبل از هر چیز، منظور از «حساب شدن در نقشه» چیست؟
این عبارت خودش میتواند باعث سردرگمی شود.
وقتی میگوییم یک فضا در نقشه فنگشویی حساب میشود، ممکن است منظور یکی از چند موضوع متفاوت باشد:
- آیا آن فضا داخل محدوده پلان قرار میگیرد؟
- آیا هنگام پیدا کردن مرکز خانه آن را حساب میکنیم؟
- آیا یکی از جهتهای هشتگانه خانه در آن قرار میگیرد؟
- آیا آن قسمت فضای داخلی محسوب میشود؟
- آیا باید ستارههای پرنده یا سایر محاسبات داخلی روی آن اعمال شوند؟
- یا فقط باید اثر آن را بهعنوان یک فضای خارجی بررسی کنیم؟
این موارد دقیقاً یک سؤال نیستند.
ممکن است بالکن از نظر فرم و ارتباط خانه با محیط بیرون اهمیت زیادی داشته باشد، اما در یک سیستم مشخص، جزو محدوده داخلی محاسبه Flying Stars نباشد.
پس قبل از کشیدن هر خطی روی پلان، نوع تحلیل را مشخص کنید.
آیا بالکن در نقشه فنگشویی حساب میشود؟
یکی از پرتکرارترین سؤالات همین است.
فرض کنید پذیرایی شما به یک بالکن ۶ متری باز میشود. بالکن کف دارد، نرده دارد و بخشی از سازه آپارتمان است، اما سقف کامل یا دیوارهای بسته ندارد.
آیا باید مرز نقشه خانه را تا انتهای بالکن ببریم؟
اگر بالکن کاملاً باز باشد
در بسیاری از تحلیلهای کلاسیک فضای داخلی، بهتر است مرز اصلی فضای بسته واحد را مبنا قرار دهید و بالکن باز را بهعنوان فضای خارجی متصل به خانه جداگانه بررسی کنید.
یعنی اگر دیوار و پنجره پذیرایی مرز فضای بسته واحد است و بعد از آن وارد بالکن روباز میشوید، نباید بدون توجه به روش تحلیل، مستطیل اصلی خانه را صرفاً تا انتهای بالکن بکشید.
در یکی از راهنماهای Joey Yap برای ترسیم پلان Flying Stars نیز صراحتاً توصیه شده که بالکن و بخشهای خارجی به پلان داخلی اضافه نشوند.
اما این به معنای بیاهمیت بودن بالکن نیست.
بالکن در فنگشویی آپارتمان میتواند از نظر:
- ارتباط با محیط بیرونی
- چشمانداز
- بازبودن فضا
- ورود نور و هوا
- موقعیت در نمای ساختمان
- و شرایط اطراف ساختمان
قابل بررسی باشد.
در فنگشویی کلاسیک آپارتمان نیز بالکن بهعنوان یکی از نقاط مهم ارتباط با محیط بیرونی مورد توجه قرار میگیرد.
پس:
«جزو فضای داخلی نبودن» مساوی با «بیاهمیت بودن» نیست.
بالکن شیشهای و بسته چطور؟
اینجا شرایط متفاوت میشود.
فرض کنید بالکن قبلاً روباز بوده اما اکنون:
- کاملاً شیشه شده،
- از باد و باران جدا شده،
- کف آن همسطح خانه است،
- دائماً مورد استفاده قرار میگیرد،
- و عملاً تبدیل به بخشی از اتاق یا نشیمن شده است.
در چنین حالتی دیگر با یک بالکن روباز معمولی طرف نیستیم.
از نظر عملکردی، این قسمت به فضای داخلی خانه نزدیک شده است.
اما باز هم یک نکته مهم وجود دارد:
تغییر کاربری امروز، لزوماً تاریخ و ساختار اصلی ساختمان را تغییر نمیدهد.
برای بعضی تحلیلهای تخصصی فنگشویی کلاسیک، زمان ساخت ساختمان، فرم اصلی سازه و مرز اولیه بنا اهمیت دارند. بنابراین اگر قرار است یک محاسبه پیشرفته انجام شود، نمیتوان صرفاً چون بالکن را شیشه کردهایم فرض کرد تمام محاسبات قدیمی خانه باید دوباره از صفر بر اساس مرز جدید انجام شوند.
اما اگر هدف شما یک تحلیل کاربردی از فضای فعلی خانه باشد، بالکن کاملاً بستهای که عملاً جزو اتاق شده، با یک بالکن روباز تفاوت جدی دارد.
تراس در نقشه فنگشویی حساب میشود؟
در زبان روزمره گاهی «بالکن» و «تراس» به جای هم استفاده میشوند، اما از نظر معماری همیشه یکسان نیستند.
تراس ممکن است:
- کاملاً روباز باشد،
- بخشی از آن سقف داشته باشد،
- روی سقف طبقه پایین قرار گرفته باشد،
- بسیار بزرگ و قابل استفاده باشد،
- یا حتی در بعضی خانهها تقریباً نقش حیاط را داشته باشد.
بنابراین برای تراس هم بهتر است از همان سؤال اصلی استفاده کنیم:
آیا این قسمت واقعاً فضای بسته و داخلی خانه است یا فضای خارجی متصل به خانه؟
اگر تراس بزرگ اما روباز است، بزرگی آن به تنهایی باعث نمیشود آن را مثل اتاق پذیرایی داخل محدوده داخلی در نظر بگیریم.
برای مثال ممکن است یک پنتهاوس ۱۲۰ متر فضای داخلی و ۸۰ متر تراس داشته باشد.
اینکه تراس تقریباً به اندازه خانه است، دلیل نمیشود در تمام روشهای فنگشویی، مستطیل محاسبات فضای داخلی را تا انتهای تراس ادامه دهیم.
در عوض باید فضای داخلی و فضای خارجی را ابتدا از هم جدا کنیم و سپس رابطه میان آنها را بررسی کنیم.
آیا سقف داشتن تراس تعیینکننده است؟
سقف یکی از نشانههای مهم است، اما به تنهایی پاسخ سؤال نیست.
مثلاً این دو فضا را مقایسه کنید:
تراس اول
دارای سقف است اما از سه طرف کاملاً باز است و با نرده از محیط بیرون جدا میشود.
تراس دوم
دارای سقف، دیوار، پنجره و در است و مانند یک فضای داخلی استفاده میشود.
هر دو ممکن است در سند یا صحبت روزمره «تراس» نامیده شوند، اما از نظر فضایی یکسان نیستند.
بنابراین به جای چسبیدن به اسم فضا، این موارد را بررسی کنید:
سقف دارد؟
محصور است؟
پنجره یا دیوار دارد؟
در معرض مستقیم هوای آزاد است؟
همسطح فضای داخلی است؟
کاربری روزانه آن چیست؟
جزو حجم بسته ساختمان شده یا نه؟
مجموع این موارد تصویر دقیقتری به شما میدهد.
پاسیو در نقشه فنگشویی حساب میشود؟
پاسیو از بالکن پیچیدهتر است.
چون ممکن است پاسیو در دل پلان خانه قرار گرفته باشد.
برای مثال تصور کنید یک خانه مستطیلی دارید و تقریباً در بخش میانی آن یک فضای ۳×۴ متری بدون سقف قرار دارد که اطرافش دیوارهای خانه هستند.
در نقشه معماری، این پاسیو ظاهراً داخل محدوده کلی ساختمان است.
اما آیا واقعاً یک «اتاق داخلی» محسوب میشود؟
معمولاً خیر.
اگر پاسیو روباز و در تماس مستقیم با آسمان است، باید متوجه باشیم که با یک فضای خالی در حجم داخلی ساختمان روبهرو هستیم، نه یک اتاق معمولی.
این مسئله خصوصاً هنگام پیدا کردن مرکز خانه و تقسیمبندی جهتها اهمیت زیادی پیدا میکند.
اگر پاسیو وسط خانه باشد، مرکز خانه داخل پاسیو است؟
این یکی از مهمترین قسمتهای این مقاله است.
فرض کنید پلان کلی خانه تقریباً مربع است و یک پاسیو در مرکز آن وجود دارد.
وقتی خطوط هندسی پلان را رسم میکنید، ممکن است مرکز هندسی شکل دقیقاً داخل پاسیو قرار بگیرد.
اشتباه رایج این است که بگوییم:
«پس مرکز خانه وجود ندارد.»
یا برعکس:
«پاسیو را مثل یک اتاق معمولی در نظر میگیریم و هیچ تفاوتی ندارد.»
هر دو نتیجهگیری بیش از حد ساده هستند.
در چنین پلانهایی باید بین:
مرکز هندسی ساختمان
و
کیفیت واقعی فضای مرکزی
تفاوت قائل شویم.
ممکن است مرکز هندسی در محدوده یک فضای باز یا Void قرار بگیرد و همین موضوع خودش یکی از ویژگیهای مهم پلان باشد.
نباید برای راحتترشدن نقشه، پاسیو را خیالی پر کنیم یا مرکز را بدون دلیل به قسمت دیگری منتقل کنیم.
نورگیر در نقشه فنگشویی حساب میشود؟
«نورگیر» هم یکی از واژههایی است که باید دقیق تعریف شود.
در بسیاری از آپارتمانهای ایرانی، منظور از نورگیر یک شفت عمودی باز یا نیمهباز است که معمولاً پنجره آشپزخانه، حمام یا اتاقها به آن باز میشود.
این نورگیر:
- کف قابل استفاده برای واحد شما ندارد،
- فضای زندگی محسوب نمیشود،
- ممکن است از طبقه پایین تا بالای ساختمان ادامه داشته باشد،
- و عملاً یک Void یا فضای خالی در ساختمان باشد.
در چنین حالتی نباید آن را مانند اتاق خواب یا آشپزخانه یک سطح قابل استفاده از خانه در نظر گرفت.
اگر نورگیر داخل محدوده هندسی پلان قرار گرفته است، وجود این فضای خالی باید در تحلیل پلان دیده شود؛ نه اینکه انگار اصلاً وجود ندارد.
تفاوت نورگیر با پنجره نورگیر چیست؟
این دو را هم نباید یکی گرفت.
گاهی کاربر میگوید:
«آشپزخانه من نورگیر دارد.»
منظورش ممکن است فقط این باشد که پنجره آشپزخانه به یک شفت نورگیر باز میشود.
در این حالت خود آشپزخانه یک فضای داخلی عادی است.
اما شفت پشت پنجره، بخشی از اتاق محسوب نمیشود.
بنابراین هنگام کشیدن پلان باید مرز دیوار آشپزخانه مشخص باشد و فضای خالی نورگیر نیز جدا دیده شود.
اگر روی نورگیر سقف شیشهای باشد چه؟
باز هم باید وضعیت واقعی فضا را بررسی کنیم.
یک نورگیر ممکن است:
حالت اول: کاملاً باز تا آسمان باشد.
حالت دوم: در بالاترین طبقه سقف شیشهای داشته باشد اما همچنان یک شفت غیرقابل استفاده باشد.
حالت سوم: تبدیل به یک آتریوم یا فضای داخلی قابل استفاده شده باشد.
این سه حالت یکسان نیستند.
وجود یک سقف شیشهای در ارتفاع چند طبقه بالاتر، لزوماً شفت را تبدیل به اتاق خانه شما نمیکند.
باید ببینیم آیا آن قسمت واقعاً جزو فضای قابل سکونت و محصور واحد است یا فقط یک فضای خالی میان طبقات.
حیاط خلوت چطور؟
حیاط خلوت نیز مثل پاسیو نیاز به بررسی جداگانه دارد.
اگر در طبقه همکف زندگی میکنید و یک حیاط خلوت اختصاصی دارید که فقط از واحد شما قابل دسترسی است، این فضا میتواند نقش مهمی در کیفیت محیط و ارتباط خانه با فضای باز داشته باشد.
اما مالکیت یا استفاده اختصاصی از یک فضا، به تنهایی آن را تبدیل به «فضای داخلی» نمیکند.
مثلاً حیاط خصوصی یک ویلای ۵۰۰ متری متعلق به همان خانه است، اما هنگام رسم پلان داخلی اتاقها، حیاط را مانند یک اتاق ۳۰۰ متری حساب نمیکنیم.
در فنگشویی نیز باید مقیاس تحلیل مشخص باشد:
اگر کل زمین را بررسی میکنید، حیاط اهمیت مستقیم دارد.
اگر پلان داخلی ساختمان را تحلیل میکنید، مرز بنا و حیاط باید از یکدیگر تفکیک شوند.
یک قانون ساده برای تشخیص بهتر
اگر در تشخیص یک قسمت از پلان شک دارید، این سؤال را از خودتان بپرسید:
اگر تمام درها و پنجرههای خانه را ببندم، این قسمت داخل حجم بسته خانه باقی میماند یا بیرون آن قرار میگیرد؟
این سؤال به تنهایی قانون تمام مکاتب فنگشویی نیست، اما برای تشخیص اولیه فضای داخلی از خارجی بسیار کاربردی است.
مثلاً:
پذیرایی → داخل حجم بسته
اتاق خواب → داخل حجم بسته
بالکن روباز → بیرون حجم بسته
تراس روباز → بیرون حجم بسته
شفت نورگیر → فضای خالی
پاسیو بدون سقف → فضای باز در دل ساختمان
بالکن کاملاً تبدیلشده به اتاق → نیازمند بررسی بیشتر
این طبقهبندی جلوی بسیاری از اشتباهات اولیه را میگیرد.
جدول سریع؛ این فضاها را چطور ببینیم؟
| نوع فضا | وضعیت معمول در تحلیل داخلی |
|---|---|
| بالکن کاملاً روباز | معمولاً جدا از فضای داخلی |
| تراس روباز | معمولاً فضای خارجی |
| بالکن شیشهای ولی همچنان نیمهباز | نیازمند بررسی |
| بالکن کاملاً تبدیلشده به اتاق | نزدیک به فضای داخلی؛ بررسی روش تحلیل لازم است |
| پاسیو روباز | فضای باز/خالی در دل پلان |
| شفت نورگیر | فضای خالی، نه اتاق |
| آتریوم بسته و قابل استفاده | میتواند بخشی از فضای داخلی باشد |
| حیاط خلوت | فضای خارجی؛ در تحلیل زمین اهمیت دارد |
| روفگاردن | فضای خارجی ساختمان |
| ایوان مسقف ولی باز | معمولاً فضای نیمهباز؛ جداگانه بررسی شود |
این جدول برای تشخیص اولیه است، نه جایگزین تحلیل کامل پلان.
چرا نمیتوانیم برای همه خانهها یک جواب بدهیم؟
چون چیزی که در اینترنت با عنوان «فنگشویی» میبینیم، یک روش واحد نیست.
برای مثال در بعضی سیستمهای سادهتر Bagua، ممکن است نقشه روی کل فرم متصل ساختمان کشیده شود و حتی بعضی فضاهای متصل به بنا وارد شکل کلی شوند.
در یکی از آموزشهای Bagua، بالکنها، باغچهها، Bay Window و گاراژهای متصل جزو پلان کلی در نظر گرفته شدهاند.
در مقابل، در آموزش کلاسیک Flying Stars از Joey Yap توصیه شده بالکن و فضاهای خارجی هنگام ترسیم پلان داخلی اضافه نشوند.
بنابراین اگر از یک مدرس میشنوید «بالکن را حتماً حساب کنید» و از مدرس دیگری میشنوید «بالکن را حساب نکنید»، قبل از اینکه یکی را غلط بدانید، ابتدا بپرسید:
بر اساس کدام سیستم؟
مشکل زمانی ایجاد میشود که نصف محاسبات را از یک روش و نصف دیگر را از روش دیگری برداریم.
اشتباه مهم: تغییر مرز پلان برای اینکه گمشدگی نداشته باشیم
فرض کنید پلان خانه شما L شکل است و در فضای خالی آن یک تراس وجود دارد.
گاهی افراد تراس را به شکل اصلی اضافه میکنند تا پلان تبدیل به یک مستطیل کامل شود و بعد میگویند:
«خوب شد؛ دیگر گمشدگی نداریم.»
این کار بدون بررسی روش فنگشویی درست نیست.
نباید مرز پلان را فقط به این دلیل تغییر دهیم که نتیجه زیباتر شود.
اگر بخشی واقعاً فضای باز است، ابتدا باید همان واقعیت معماری را روی نقشه نشان بدهیم و سپس درباره گمشدگی، بیرونزدگی یا وضعیت آن قسمت تصمیم بگیریم.
پلان باید واقعیت خانه را نشان دهد، نه شکلی که دوست داریم خانه داشته باشد.
آیا وجود بالکن در یک جهت یعنی آن جهت از خانه فقط بالکن است؟
نه لزوماً.
مثلاً فرض کنید بالکن شما در جنوبشرقی قرار دارد.
قبل از اینکه بگویید:
«پس بخش جنوبشرقی خانه من بالکن است.»
باید مشخص کنید:
- جنوبشرقی را بر چه اساسی تعیین کردهاید؟
- مرکز پلان کجاست؟
- مرز پلان را چگونه مشخص کردهاید؟
- بالکن داخل محدوده تحلیل شماست یا خارج آن؟
- از Bagua، Eight Mansions، Flying Stars یا روش دیگری استفاده میکنید؟
تا وقتی این موارد مشخص نشدهاند، نمیتوان صرفاً از روی محل ظاهری بالکن یک نتیجه قطعی گرفت.
آیا بالکن میتواند Facing Direction خانه باشد؟
این سؤال با سؤال اصلی مقاله متفاوت است.
ممکن است در بعضی آپارتمانها بالکن در نمای باز، روشن و فعال ساختمان قرار گرفته باشد و از نظر فرم خارجی اهمیت زیادی پیدا کند.
اما نمیتوان یک قانون عمومی ساخت و گفت:
«هر خانهای که بالکن دارد، جهت بالکن همان جهت Facing خانه است.»
حتی در منابع تخصصی، تعیین Sitting و Facing ساختمانهای مرتفع موضوعی پیچیده دانسته شده و تأکید میشود که نباید صرفاً از یک نشانه نتیجهگیری کرد.
بالکن میتواند یکی از سرنخهای بررسی Facing باشد، اما تنها معیار نیست.
اگر بالکن را به اتاق تبدیل کردهایم چه کنیم؟
این حالت در آپارتمانهای ایرانی بسیار رایج است.
مثلاً صاحب قبلی خانه بالکن را بسته و به پذیرایی اضافه کرده است.
برای تحلیل درست ابتدا این موارد را مشخص کنید:
- پلان اولیه ساختمان چگونه بوده است؟
- مرز اصلی واحد کجا بوده؟
- تغییرات چه زمانی انجام شده؟
- بالکن فقط شیشه شده یا دیوار اصلی حذف شده؟
- فضای جدید واقعاً به بخشی دائمی از داخل خانه تبدیل شده؟
- قرار است چه نوع محاسبه فنگشویی انجام شود؟
بعد تصمیم بگیرید.
نباید فقط بر اساس ظاهر فعلی خانه نتیجه بگیرید.
بالکن مشترک ساختمان چطور؟
اگر راهروی طبقه یا لابی به یک بالکن مشترک باز میشود، آن قسمت جزو فضای اختصاصی واحد شما نیست.
پس هنگام ترسیم پلان واحد، نباید آن را به پلان خودتان اضافه کنید.
این موضوع درباره:
- راهرو مشترک
- لابی
- پاگرد
- تراس مشترک
- حیاط مشاع
- آسانسور
- راهپله عمومی
نیز صدق میکند.
این فضاها میتوانند روی مسیر ورود و محیط اطراف واحد اثر داشته باشند، اما پلان اختصاصی واحد با پلان کل ساختمان یکی نیست.
برای پیدا کردن مرکز خانه، بالکن را حساب کنیم یا نه؟
این سؤال دقیقاً به مرزبندی پلان وابسته است.
اگر طبق روش مورد استفاده شما بالکن جزو حجم داخلی نیست، اضافهکردن آن میتواند مرکز هندسی نقشه را جابهجا کند و بعد تمام جهتبندیها را تحت تأثیر قرار دهد.
فرض کنید خانه بدون بالکن یک مستطیل نسبتاً منظم است، اما یک بالکن ۱۵ متری از گوشه شرقی بیرون آمده.
اگر مستطیل را تا انتهای بالکن ادامه دهید، مرکز پلان ممکن است چند متر تغییر کند.
پس یک تصمیم اشتباه درباره بالکن میتواند باعث شود:
مرکز خانه اشتباه تعیین شود → جهتها جابهجا شوند → اتاقها در بخشهای اشتباه قرار بگیرند → ادامه تحلیل هم اشتباه شود.
به همین دلیل مرزبندی پلان یکی از مراحل پایهای است و نباید سرسری انجام شود.
برای یک پلان نامنظم از کجا شروع کنیم؟
اگر خانه شما بالکن، پاسیو، نورگیر، شکستگی یا چند بیرونزدگی دارد، بهتر است این مسیر را طی کنید:
مرحله اول: پلان واقعی را تهیه کنید
پلان معماری بهترین گزینه است.
اگر ندارید، خودتان اندازهگیری کنید.
مرحله دوم: دیوارهای اصلی فضای بسته را مشخص کنید
ابتدا فقط محدوده واقعی فضای مسکونی را ببینید.
مرحله سوم: فضاهای خارجی و خالی را علامت بزنید
بالکن، تراس، پاسیو، نورگیر، حیاط خلوت و شفت را با علامت یا رنگ دیگری مشخص کنید.
مرحله چهارم: فضای مشترک را حذف کنید
پاگرد، راهرو عمومی، آسانسور و راهپله متعلق به پلان داخلی واحد نیستند.
مرحله پنجم: روش فنگشویی را مشخص کنید
قبل از انداختن هر Grid یا جهت، بدانید از چه سیستم تحلیلی استفاده میکنید.
مرحله ششم: مرکز را مشخص کنید
بعد از تعیین مرز درست، سراغ مرکز پلان بروید.
مرحله هفتم: جهتها را اعمال کنید
حالا تقسیمبندی جهتها معنا پیدا میکند.
ترتیب این مراحل مهم است.
اول Bagua را روی یک پلان اشتباه نیندازید و بعد تلاش نکنید پلان را با Bagua هماهنگ کنید.
یک مثال کاربردی
فرض کنیم خانه شما چنین مشخصاتی دارد:
- ۱۰۰ متر فضای داخلی
- ۱۰ متر بالکن روباز در شرق
- ۶ متر نورگیر در مرکز غربی
- درب ورودی در شمال
- پذیرایی رو به جنوب
- بالکن متصل به پذیرایی
اگر بخواهید تحلیل داخلی انجام دهید، ابتدا باید پلان ۱۰۰ متر فضای بسته و محل Void نورگیر را دقیق ترسیم کنید.
بالکن روباز را نیز روی نقشه نشان دهید، اما آن را با دیوار یا نشانهای متفاوت از فضای داخلی مشخص کنید.
بعد، بر اساس روش فنگشویی مورد استفاده تصمیم میگیرید که آیا مرز محاسبات داخلی تا بالکن ادامه پیدا میکند یا خیر.
این روش بسیار مطمئنتر از آن است که از همان ابتدا بالکن و نورگیر را با اتاقها یکسان فرض کنیم.
چند اشتباه متداول در برخورد با بالکن و نورگیر
اشتباه اول: هر چیزی که در سند متراژ دارد، حتماً داخل نقشه فنگشویی است
متراژ ثبتی و منطق تحلیل فضا الزاماً یک چیز نیستند.
اشتباه دوم: هر فضای بدون سقف باید کاملاً نادیده گرفته شود
خیر. ممکن است در محاسبات داخلی وارد نشود اما از نظر فرم و محیط بیرونی اهمیت داشته باشد.
اشتباه سوم: بالکن بزرگ حتماً جزو خانه است
اندازه تعیینکننده نیست.
اشتباه چهارم: بالکن کوچک را میتوان نادیده گرفت
باز هم اندازه به تنهایی معیار نیست.
اشتباه پنجم: پاسیو وسط خانه را مثل اتاق حساب کنیم
پاسیو روباز یک فضای خالی/باز است و باید همانطور که هست دیده شود.
اشتباه ششم: نورگیر را از پلان پاک کنیم تا خانه منظمتر شود
اگر نورگیر واقعاً بخشی از فرم پلان را قطع کرده، حذف آن از نقشه واقعیت ساختمان را تغییر میدهد.
اشتباه هفتم: قانون یک مکتب را به تمام فنگشویی تعمیم بدهیم
یکی از مهمترین اشتباهات آموزشی همین است.
پس پاسخ نهایی چیست؟
اگر بخواهیم همه مطالب را ساده جمعبندی کنیم:
بالکن و تراس روباز را نباید بهصورت خودکار مانند یک اتاق داخلی در نقشه فنگشویی حساب کرد.
پاسیو و نورگیر روباز نیز فضای داخلی معمولی نیستند و اگر در دل پلان قرار گرفتهاند، باید بهعنوان فضای باز یا Void واقعی در نقشه دیده شوند.
فضاهای کاملاً محصور و تبدیلشده به بخشی از خانه شرایط متفاوتی دارند و باید بر اساس نوع سازه و روش فنگشویی بررسی شوند.
و از همه مهمتر:
قاعده نهایی به سیستم فنگشویی مورد استفاده بستگی دارد.
پس قبل از اینکه بالکن را به پلان اضافه کنید یا آن را حذف کنید، ابتدا مشخص کنید:
چه چیزی را میخواهید محاسبه کنید؟
از چه روشی استفاده میکنید؟
و مرز واقعی فضای داخلی خانه کجاست؟
این سه سؤال از بسیاری از اشتباهات بعدی جلوگیری میکنند.
سوالات متداول
آیا بالکن در نقشه باگوا حساب میشود؟
یک پاسخ ثابت برای تمام روشهای باگوا وجود ندارد. در برخی روشها فضاهای متصل به بنا وارد فرم کلی میشوند و در بعضی روشهای کلاسیک تحلیل داخلی، بالکن خارجی از فضای داخل تفکیک میشود. بنابراین ابتدا باید روش مورد استفاده مشخص باشد.
آیا تراس روباز جزو فضای داخلی خانه است؟
معمولاً تراس روباز یک فضای خارجی متصل به ساختمان است، نه یک اتاق داخلی. با این حال میتواند در بررسی فرم خارجی و ارتباط خانه با محیط اهمیت داشته باشد.
آیا پاسیو بدون سقف را در پلان حساب کنیم؟
پاسیو باید روی پلان نشان داده شود، اما اگر روباز است نباید آن را بدون بررسی مانند یک اتاق بسته در نظر گرفت. وجود آن، بهخصوص اگر در مرکز یا گوشه پلان باشد، میتواند در شکل کلی خانه اهمیت پیدا کند.
نورگیر وسط خانه چه میشود؟
اگر منظور شفت یا فضای عمودی باز باشد، آن قسمت یک فضای خالی است و نه یک فضای قابل سکونت. هنگام تحلیل پلان نباید وجود آن را حذف کرد.
آیا بالکن شیشهشده جزو خانه است؟
اگر بالکن کاملاً بسته و عملاً به فضای زندگی تبدیل شده باشد، شرایطش با بالکن روباز متفاوت است؛ اما برای تحلیل تخصصی باید فرم اولیه ساختمان و روش محاسبه نیز بررسی شود.
آیا بالکن روی مرکز خانه تأثیر میگذارد؟
اگر آن را وارد مرز اصلی پلان کنید، بله؛ ممکن است مرکز هندسی تغییر کند. به همین دلیل ابتدا باید مشخص شود در روش مورد استفاده شما بالکن جزو محدوده محاسباتی هست یا خیر.
آیا روفگاردن در نقشه فنگشویی داخل خانه حساب میشود؟
روفگاردن معمولاً یک فضای خارجی است. میتوان فنگشویی و کیفیت خود آن فضا را بررسی کرد، اما نباید بدون دلیل آن را مانند فضای بسته طبقه زیرین در نظر گرفت.
آیا حیاط خلوت اختصاصی جزو نقشه خانه است؟
در تحلیل کل زمین میتواند بخشی از ملک مورد بررسی باشد، اما در پلان داخلی ساختمان معمولاً از فضای بسته خانه تفکیک میشود.